έντεκα… δώδεκα… δεκατρία…
Αυτό είναι το όριό μου.
Μπαμπά.
Δώσ' μου μια ιδέα.
Ο Κέρμιτ προσπαθεί να ξεφύγει απ' τη Μις Πίγκυ.
Φεύγει με το σκι με 62 χλμ την ώρα, τον ακολουθεί με 87.
–Πότε ξεκινάει η Μις Πίγκυ; –Με τα τρία λεπτά.
Μπαμπά, το βρήκα!
Θα τον φτάσει σε 10 λεπτά και 26 δευτερόλεπτα.
Έλα μέσα!
Αν κάποιος πεθάνει στο εξωτερικό τον γράφουν στις εφημερίδες;
Ίσως… Αν κάποιος πληρώσει την αγγελία, τον γράφουν.
Γιατί πεθαίνουν οι άνθρωποι;
Εξαρτάται. Καρδιά, καρκίνος, δυστυχήματα, γηρατειά.
Θέλω να πω, τι είναι ο θάνατος;
Η καρδιά παύει να αντλεί αίμα…
δε φτάνει στον εγκέφαλο, και όλα σταματούν.
Είναι το τέλος.
Και τι μένει;
Αυτό που έχει πετύχει ένας άνθρωπος, η ανάμνησή του.
Η ανάμνηση έχει σημασία.
Η ανάμνηση για το πώς φερνόταν κάποιος, αν ήταν ευγενικός…
θυμάσαι το χαμόγελό του, αν του έλειπε κάποιο δόντι…
Είναι πολύ νωρίς.
Είναι πολύ νωρίς… Τι περιμένεις από 'μένα τόσο νωρίς το πρωί;
Το γάλα είναι ξινό.
Είναι ξινό.
«Για τη γαλήνη της ψυχής της.»
Δεν είπες για την ψυχή.
Λόγια αποχαιρετισμού είναι. Δεν υπάρχει ψυχή.
Υπάρχει, λέει η θεία.
Κάποιοι το βρίσκουν βολικό να σκέφτονται έτσι.
Κι εσύ;
Ειλικρινά, δεν ξέρω.
Γιατί; Τι έγινε;
Τίποτα, αλλά…
Χάρηκα τόσο πολύ όταν πήρα τη σωστή απάντηση…
κι ακόμα όταν το περιστέρι ήρθε για τα ψίχουλα.
Αλλά όταν είδα τον ψόφιο σκύλο, και σκέφτηκα, «και λοιπόν;»…
Τι σημασία έχει αν βρήκα πότε η Πίγκυ θα πιάσει τον Κέρμιτ;
–Ποιον σκύλο; –Αυτόν με τα κίτρινα μάτια.
Αυτόν που έψαχνε στους σκουπιδοτενεκέδες.
Ίσως είναι καλύτερα τώρα.
Κύριε διευθυντά, έμαθα πως αρχίσατε το «Πρόγραμμα Γάλα»…
Ναι, με τα «Γαλακτομικά Προϊόντα Γουάλα».
Ένα ποτήρι γάλα για κάθε παιδί.
Μα είναι απαίσιο γάλα. Τα παιδιά το χύνουν στις τουαλέτες.
Όχι εδώ. Κλειδώνουμε τις τουαλέτες στο μεγάλο διάλειμμα.
–Τι είναι αυτό; –Ινδικό χοιρίδιο.
Το έφερα για τη βιολογία, αλλά η δασκάλα τρόμαξε.
Δες τι κοφτερά δόντια έχει!
–Τι θα φάμε; –Σούπα και κρέας.
Ένα συνεργείο της τηλεόρασης ήρθε στο σχολείο μας.
–Για ποιο λόγο; –Μας έβαλαν να τρέξουμε όλοι.
–Έτρεξες κι εσύ; –Φυσικά.
Θες να πάρω την τσάντα στο σπίτι;
Θέλω να σου δείξω κάτι.
Στάσου δίπλα στην πόρτα.
–Σε ποια πόρτα; –Στην εξώπορτα.
Θα την κλειδώσει.
Κλείδωσε;
Άνοιξέ την τώρα.
Πήγαινε στο μπάνιο… αλλά μην ανοίξεις τίποτα.
Πρόσεξε τη βρύση.
Νερό.
Προγραμμάτισα κάτι για τον εαυτό μου.
Μου έγραψε η μητέρα μου για το τι κάνει, ώρα με την ώρα.
Το έβαλα στη μνήμη με τη διαφορά ώρας.
Τώρα είναι 15:33.
Κοιμάμαι.
Ρώτα για τα όνειρά της.
Δεν ξέρω!
Ξέρεις για τα όνειρά της;
Δε νομίζω.
Είναι απλό. Εσένα ονειρεύεται.
–Και τον μπαμπά; –Δεν ξέρω.
–Ξέρει τι κάνει ο μπαμπάς; –Περίπου.
Πεινάω.
Πάμε λοιπόν.
Κρίμα που ο μπαμπάς δε μ' αφήνει ν' αγγίξω το κομπιούτερ του.
Αυτό σίγουρα θα ξέρει τα όνειρα της μαμάς.
Παραβγαίνουμε;… Ξεκίνα πρώτη!
Όχι σήμερα!
Καλό ήταν.
–Να τα πλύνω; –Άσε. Θα τα πλύνω εγώ.
Θέλω να σου δείξω κάτι.
Ήταν τότε που μου έφερες την τούρτα;
Πήρα τις φωτογραφίες σήμερα.
Τον αναγνωρίζεις;
Είναι καλός;
Έξυπνος;
Λες να καταλαβαίνει το νόημα της ζωής;
Έτσι νομίζω.
Ο μπαμπάς είπε ότι ζούμε για να κάνουμε πιο εύκολη τη ζωή…
γι' αυτούς που θα έρθουν μετά από 'μάς.
–Αλλά δεν πετυχαίνουμε πάντα. –Όχι. Δίκιο έχει ο μπαμπάς σου.
Μόνο που…
αν μπορείς να κάνεις κάτι για τους άλλους, να βοηθήσεις…
έστω και λίγο, ξέρεις πως είσαι χρήσιμος…
κι η ζωή, κάτα κάποιο τρόπο, γίνεται πιο φωτεινή.
Σήμερα σου άρεσε το φαγητό, κι έτσι εγώ χάρηκα πολύ.
Το ότι ζούμε, είναι δώρο.
Δώρο.
Ο μπαμπάς είναι αδερφός σου, έτσι;
Το ξέρεις πως είναι.
Απορείς γιατί είμαστε τόσο δια‐ φορετικοί ο μπαμπάς σου κι εγώ.
Μεγαλώσαμε σε μια καθολική οικογένεια.
Ο πατέρας σου πρόσεξε, από πολύ μικρός…
ότι πολλά πράγματα μπορούν να μετρηθούν.
Μετά συμπέρανε πως η μέτρηση μπορεί να εφαρμοστεί στα πάντα.
Ίσως δεν το πιστεύει πάντα, αλλά δεν το παραδέχεται.
Μπορεί να πιστεύει στη λογική, αλλά δεν αποκλείει τον Θεό.
Ακόμα κι ο πατέρας σου, καταλαβαίνεις;
Μάλλον όχι.
Ο Θεός είναι…
πολύ απλός, αν έχεις πίστη.
Πιστεύεις στον Θεό;
Λοιπόν, ποιος είναι;
–Τι νιώθεις τώρα; –Σ' αγαπάω.
Ακριβώς εκεί είναι ο Θεός.
Τον πύργο έπρεπε να παίξεις.
Πολύ απλό.
Έχει ήδη κερδίσει έξι παιχνίδια.
Θα κρυφτεί πίσω απ' τη βασίλισσα κι αυτό θα είναι το τέλος της.
Έχει ένα σύστημα.
–Τι κάνουμε τώρα; –Τον αξιωματικό, και μετά ματ.
Πάβελ, ρώτησες τον μπαμπά σου;
Η θεία ρωτάει αν συμφωνείς.
Σου είπε πως κανόνισα να πάει στο κατηχητικό;
Αν το θέλει, φυσικά να πάει. Αν νιώθει την ανάγκη.
Το συζήτησα με τον παπά. Είναι νέος, θα τον συμπαθήσει ο Πάβελ.
Θα πάτε εκεί αύριο;
Αύριο, εντάξει… Θα τον πάω εκεί…
–Το άνοιξες; –Δεν το άγγιξα.
Συνάδελφε…
Τι θέλεις;
Είμαι έτοιμος…
Το κλείνω.
Κι αν πραγματικά ήθελε κάτι;
Μόλις τώρα είπες, «Συνάδελφε, τι θέλεις;»
Ναι, ήταν ανοησία μου.
–Ενιάμισυ η ώρα. Κοιμήσου. –Θα βγεις έξω;
Θ' αφήσω αναμμένο το φως.
–Είδες το θερμόμετρο; –Ναι.
Δεκατέσσερα υπό το μηδέν.
Θα τηλεφωνήσει η μαμά πριν τα Χριστούγεννα;
Έτσι νομίζω.
Πρώτο επίπεδο: Ιουδαίος, Ιούδας, φιλί του Ιούδα.
Δεύτερο επίπεδο: Υποσκάπτω, υποθάλπω, υπονομεύω.
Τρίτο επίπεδο: Απάτη, αδυναμία, παρεξήγηση, νωθρός, κυβέρνηση.
Αυτές οι λέξεις είναι συσχετισμοί.
Είναι και κάποιες λέξεις που επινόησα εγώ…
αλλά τις καταλαβαίνουμε.
Πρόβλημα είναι θέλουμε όταν να τις μεταφράσουμε σε άλλη γλώσσα.
Μια ξένη γλώσσα σπανίως μοιάζει με τη δική μας…
την οικεία γλώσσα.
Λογικά, μπορούμε να έχουμε μια καλή γνώση της…
με πλούσιο λεξιλόγιο, αλλά πώς μπορούμε να ξέρουμε…
τι κρύβεται πίσω απ' τις λέξεις αυτού του λεξιλογίου;
Πώς να ξέρουμε τις πολιτισμικές αποσκευές μιας γλώσσας;
Πώς να σχηματίσουμε… ιστορικο-πολιτικούς δεσμούς…
και σχέσεις με την καθημερινή ζωή;
Πώς να καθορίσουμε και να καταλάβουμε…
τι δημιουργεί το πνεύμα μιας γλώσσας, τη μετασημασιολογία…
και ίσως τη μεταφυσική της;
Ο Έλιοτ είχε πει πως η ποίηση δε μεταφράζεται.
Πρέπει να είχε δίκιο ο Έλιοτ;
Φανταστείτε έναν διερμηνέα ικανό…
να συσσωρεύει όλη τη γνώση λέξεων και γλώσσας…
με μια απεριόριστη μνήμη διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή.
Μια αντισυμβατικά χρησιμο‐ ποιημένη μαθηματική συσκευή…
μπορεί να γίνει κάτι σαν αυτό.
Αυτή η συσκευή που δείχνει πως μόνο ξεχωρίζει το 0 απ' το 1…
δεν έχει απλώς ένα είδος νοημοσύνης, επιλέγει.
Έχει τη ικανότητα επιλογής… ίσως και πράξη θέλησης.
Νομίζω, ότι ένα σωστά προγραμματισμένο κομπιούτερ…
μπορεί να έχει τις δικές του αισθητικές προτιμήσεις…
μια προσωπικότητα…
Σας παρακαλώ να ετοιμάσετε ένα κείμενο της αρεσκείας σας…
για την επόμενη συνάντησή μας…
και να παίξετε μαζί του όπως έκανα εγώ μ' αυτές τις λέξεις.
Ελπίζω να μην είναι δύσκολο.
Δύσκολο; Πολύ ωραία!
Κοίτα! Μια ώρα έμεινε έξω!
Θα παγώσει και το τσάι;
Πρόσεχε το γυαλί… Βάλ' το στον νεροχύτη.
Ας τ' αφήσουμε να δούμε τι θα γίνει.
Θα λιώσει όταν το δει ο ήλιος.
Ας κάνουμε τον υπολογισμό που είπες να κάνουμε σήμερα.
Το άλλο είναι το καλύτερο για υπολογισμούς.
Υποθέτουμε πως ο πάγος είναι τη νύχτα, για δέκα ώρες ας πούμε.
Πρέπει να είμαστε ακριβείς.
Πάρε το Μετεωρολογικό Ινστιτούτο…
και μάθε τις θερμοκρασίες των τελευταίων τριών ημερών.
Μπορείτε να μου δώσετε τη σημερινή θερμοκρασία;
Και τη χτεσινή και την προχτεσινή;
–Τύπος πίεσης; –P ίσον F επί S.
Θερμοκρασίες, σήμερα 11, χτες 14 και προχτές 12,5.
Οχτώ μέρες παγετός.
Κάποιος με τριπλάσιο βάρος από 'σένα κάνει πατινάζ με ασφάλεια.
Αλήθεια;
–Μπορώ να τα έχω; –Ποια;
Το χριστουγεννιάτικο δώρο μου από 'σένα και τη μαμά.
Ανακάλυψα τα πατίνια σ' ένα συρτάρι.
Να τα πάρω;
Ανώτατο φορτίο: 257 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο.
–Εντάξει; –Απίθανα!
Πάω μια βόλτα. Ελπίζω να κοιμάσαι όταν γυρίσω.
–Κοιμάσαι; –Όχι, τα βλέπω που αστράφτουν.
–Έλεγξα τον πάγο. –Το περίμενα αυτό.
Όλα είναι εντάξει.
Αλλά να υποσχεθείς να είσαι 15 μέτρα μακριά απ' το ρεύμα.
–Εκεί δεν παγώνει. –Υπόσχομαι.
Ρηχά είναι, αλλά δε θέλω να βραχείς.
Πού είναι ο ελέφαντάς σου;
Κοιμάται.
Είναι εδώ ο Πάβελ;
–Όχι, γιατί; –Ρωτάει η μαμά μου.
Η Εύα Γεζένασκα είμαι. Γύρισε ο Πάβελ; Ο Μάρεκ δε γύρισε ακόμα.
Δεν κατάλαβα τη φωνή σου.
Δε γύρισε. Πρέπει να είναι στο μάθημα αγγλικών. Τι ώρα είναι;
Περασμένες 5. Έπρεπε να έχουν γυρίσει. Κάτι συνέβη.
Δεν ξέρω τι… Πάω να τους βρω.
Είναι εδώ ο Πάβελ; Τι συμβαίνει;
Έχω γρίππη. Δε μπόρεσα να κάνω μάθημα. Τους έδιωξαν όταν ήρθαν.
–Πού είναι; –Δεν ξέρω.
Μην ανησυχείς. Έλα μέσα.
Είναι άρρωστη, Εύα. Τα παιδιά δεν είναι εκεί.
Ο πάγος έσπασε στη λίμνη. Πραγματικά έσπασε.
Ηρέμησε, αποκλείεται να έσπασε ο πάγος.
Έσπασε. Πήγαινε εκεί και θα δεις.
–Είδες τον Πάβελ; –Ναι, στο σχολείο.
–Μου είπε το όνειρό του. –Και τώρα;
Περίμενα να μου τηλεφωνήσει.
Ένα, δύο, τρία…
Ιρένα, τηλεφώνησε ο Πάβελ;
–Τώρα, σήμερα. –Μετά το σχολείο.
–Είχε μάθημα αγγλικών. –Ματαιώθηκε.
–Και πού είναι; –Δεν ξέρω.
–Συμβαίνει τίποτα; –Όχι.
Έχυσα το μελάνι.
Ράγισε το μπουκάλι και το μελάνι χύθηκε.
–Με τον Πάβελ τι γίνεται; –Δεν ξέρω.
Φαίνεται πως ο πάγος έσπασε στη λίμνη.
Υπολόγισες ότι θα ήταν γερός, μου είπε ο Πάβελ.
Μου είπαν ότι έσπασε.
–Πάω να ψάξω να τον βρω. –Έρχομαι κι εγώ.
Εδώ ο πατέρας σου…
Γιάτσεκ, πού ήσουν;
Παίζαμε στο παλιό αμάξι.
Ο Πάβελ έπρεπε να μου τηλεφωνήσει το απόγευμα.
Δε με γνωρίζετε;
Αυτό το παιδί ίσως ξέρει κάτι. Αυτός ο μικρός, ο Γιάτσεκ.
Δεν έπαιξε μαζί μας. Πήγε να κάνει πατινάζ… στη λίμνη.
ΕΙΜΑΙ ΕΤΟΙΜΟΣ